แม้ว่าทุกวันนี้ เราจะคุ้นหูกับคำว่านาโนกันมากขึ้น จากผลิตภัณฑ์หลากหลายชนิดในท้องตลาด ที่มักจะมีคำว่านาโนพ่วงท้ายเสมอ แต่น้อยคนนักที่จะเข้าใจคำว่า “ นาโน ” อย่างแท้จริง อันที่จริงแล้ว นาโนไม่ใช่สสารชนิดใดชนิดหนึ่ง ที่นำมาเป็นส่วนประกอบของสินค้า แต่นาโนคือคำเรียกของมาตรวัดทางวิทยาศาสตร์ ที่มีขนาดเล็กมาก และเล็กเกินกว่าที่จะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เพราะในระดับ 1 นาโนเมตร จะมีขนาดเท่ากับ 1 ในพันล้านส่วนของ 1 เมตร หากเราจะเปรียบเทียบนาโนกับโลก นาโนก็จะมีขนาดเพียงลูกแก้วลูกเดียวเท่านั้น

นาโนเทคโนโลยีเป็นสหสาขาวิชา (multidisciplinary area) ที่ต้องอาศัยความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจากหลากหลายสาขารวมเข้าด้วยกัน ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ในงานทางวัสดุศาสตร์ (nanomaterials) อิเล็กทรอนิกส์ (nanoelectronics) และวิทยาศาสตร์ชีวภาพ (nanobiotechnology) ก่อให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ได้รับการออกแบบและควบคุมตั้งแต่การจัดเรียงอะตอมหรือโมเลกุล ไปจนกลายเป็นชิ้นส่วนขนาดใหญ่

เพื่อให้ได้วัสดุ ชิ้นส่วน หรืออุปกรณ์ที่มีคุณสมบัติดีขึ้น อาทิเช่น เหล็กที่มีคุณสมบัติแข็งแกร่งและเบาขึ้น คอมพิวเตอร์ชิปที่มีขนาดเล็กลงแต่มีความเร็วและความจุสูง และช่วยประหยัดพลังงาน เครื่องสำอางค์ที่สามารถส่งผ่านสารบำรุงเข้าชั้นใต้ผิวหนังได้ดียิ่งขึ้นและรวดเร็ว เสื้อผ้าและสิ่งทอที่มีคุณสมบัติในการกันน้ำ กันเปื้อน ไม่ยับง่าย และสามารถเก็บความอบอุ่นได้ดีกว่าปรกติ แถมเบาสบายและมีความคงทน ยาที่สามารถออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อได้เฉพาะจุด เป็นต้น

ปัจจุบันจะเห็นได้ว่า “ น้ำนม” นอกจะนำมาบริโภคโดยตรงแล้ว ยังแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น นมข้น นมอัดเม็ด นมผง โยเกิร์ต เนย ไอศกรีม หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับผิวพรรณต่างๆ เนื่องมาจากว่า ในน้ำนมนั้นมีสารอาหารที่เป็นประโยชน์มากมายนั่นเอง การสร้างน้ำนมเกิดขึ้นภายในเต้านมของแม่วัว โดยเลือดที่ไหลผ่านเต้านม จะแลกเปลี่ยนสารอาหาร และกลั่นตัวกลายเป็นหยดน้ำนมซึ่งไหลออกมาเมื่อได้รับการกระตุ้นอย่างการดูดของลูกวัว

หรือการรีดนม สำหรับอุตสาหกรรมโคนมนั้น นิยมใช้เครื่องรีดนม เนื่องจากรวดเร็ว และลดการปนเปื้อนของจุลินทรีย์และเชื้อโรคได้ดีกว่า น้ำนมที่รีดออกมาจากแม่วัว เรียกว่า “ น้ำนมดิบ” ซึ่งก่อนที่จะนำไปบริโภคนั้นต้องผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อก่อน อันจะได้แก่ การพาสเจอร์ไรซ์ สเตอริไรซ์ และ ยูเอชที โดยทั้งสามแบบนั้นจะแตกต่างกันที่อุณหภูมิและระยะเวลาที่ใช้ในการฆ่าเชื้อ ซึ่งจะส่งผลต่อสารอาหารในน้ำนมและระยะเวลาการเก็บรักษา

นอกจากน้ำนมที่เรียกว่า “ นมพร้อมดื่ม” ซึ่งเราบริโภคกันอยู่นั้น ยังมีนมประเภทอื่นอีก ได้แก่นมข้นจืดและนมข้นหวาน โดยนมทั้งสองประเภท เกิดจากการนำน้ำนมไประเหย เพื่อให้มีความเข้มข้นขึ้น และนมข้นหวานจะมีการเดิมน้ำตาลเข้าไปเพื่อให้นมเข้มข้นยิ่งขึ้น หากสังเกตให้ดีนมข้นหวานและนมข้นจืดบางชนิดจะมีป้ายที่ระบุไว้ว่า “ ห้ามใช้เลี้ยงทารก” เพราะเหตุว่านมข้นหวานนั้นมีน้ำตาลในปริมาณที่สูงหากจะนำมาเลี้ยงเด็กต้องผสมน้ำในปริมาณมาก เพื่อให้ความหวานลดลง ดังนั้นสารอาหารต่างๆในน้ำนมจะลดลงด้วยเช่นกัน

ส่วนนมข้นจืดบางประเภทเป็นนมข้นที่แปลงไขมัน หรือนมข้นดัดแปลงไขมัน ซึ่งไมเหมาะที่จะนำไปเลี้ยงทารกเช่นกัน ดังนั้นในฐานะผู้บริโภคจำเป็นอย่างยิ่งที่จะศึกษาข้อมูลอย่างละเอียด 

น้ำนมสีขาวหยดเล็ก ที่เดินทางมาจากฟาร์ม และผ่านกรรมวิธีต่างๆ จนมาอยู่ในรูปของน้ำนมพร้อมดื่ม ที่กลายมาเป็นอาหารของมนุษย์ น้ำนมจึงไม่เป็นเพียงสิ่งอันทรงคุณค่าต่อร่างกายเท่านั้น แต่ยังบ่งบอกถึงเรื่องราวการบริโภคของมนุษย์ได้อีกด้วย