โรคกระดูกพรุน เป็นภาวะที่กระดูกทั่วร่างกาย มีมวลกระดูกลดน้อยลงและมีการเสื่อมสลายของเนื้อเยื่อกระดูก จนทำให้กระดูกเปราะบางและแตกหักง่ายกว่าปกติ
โครงสร้างของกระดูกมีสองชั้น ชั้นนอก เป็นส่วนของกระดูกแข็ง ส่วนชั้นในของกระดูกมีลักษณะเป็นรูพรุนคล้ายฟองน้ำ แคลเซียมและโปรตีน   ที่เป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระดูก กระดูกทั้งสองชั้นประกอบด้วยเซลล์สองชนิดคือ เซลล์เสริมสร้างกระดูกใหม่ และเซลล์ทำลายกระดูกเก่า กระบวนการของการสร้างกระดูกใหม่และการทำลายกระดูกเก่าเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นและดำเนินไปพร้อมๆ กันอย่างต่อเนื่องทำให้เกิดสมดุลของร่างกาย

ในการเจริญเติบโตของคนเราจะมีการสะสมเพิ่มปริมาณของมวลกระดูกหรือเนื้อกระดูกอยู่ตลอดเวลา เห็นได้จากการที่เด็กโตขึ้นสูงใหญ่ขึ้น การสะสมของมวลกระดูกจะเร็วหรือช้าต่างกันในแต่ละช่วงอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงก่อนเข้าสู่วัยรุ่นจะมีการเจริญและสะสมมวลกระดูกมากและเร็วที่สุด หลังจากนั้นการสะสมของมวลกระดูกจะเริ่มช้าลง จนเมื่อเข้าสู่ช่วงที่เป็นผู้ใหญ่เต็มที่ คือ ช่วงประมาณอายุ 25 - 30 ปี การสะสมของมวลกระดูกจะหยุดลง ซึ่งอาจจะแตกต่างกันตามปัจจัยทางพันธุกรรมของแต่ละบุคคล เพศ เชื้อชาติ และปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม เช่น ภาวะทางโภชนาการ การออกกำลังกาย และภาวะต่างๆ ที่มีผลต่อระดับฮอร์โมน

มวลกระดูกจะคงที่อยู่เช่นนั้นอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง จนถึงช่วงอายุประมาณ 35 - 40 ปี ระดับมวลกระดูกจะเริ่มลดลงอย่างช้าๆ ประมาณร้อยละ 0.5 - 1 ต่อปีทั้งในเพศหญิงและเพศชาย แต่ในเพศหญิงภาวะหมดประจำเดือนจะเป็นตัวเร่งทำให้เกิดการสูญเสียมวลกระดูกเร็วขึ้นถึงร้อยละ 3 - 5 ต่อปี
ในแต่ละคนจะมีอัตราการสูญเสียมวลกระดูกไม่เท่ากัน กว่าที่จะสูญเสียมวลกระดูกจนถึงระดับที่กระดูกมีความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกหัก หรือที่เราเรียกว่า กระดูกพรุนแล้วจะใช้เวลาไม่เท่ากัน บางคนใช้เวลา 20 - 30 ปี แต่ในบางคนใช้เวลาเพียง 10 ปีเท่านั้น เมื่อการทำลายกระดูกเร็วกว่าการเสริมสร้างในระยะแรกๆ การเปลี่ยนแปลงจะเกิดที่กระดูกชั้นในก่อน รูพรุนคล้ายฟองน้ำมีขนาดใหญ่ขึ้น อันเป็นผลมาจากปริมาณแคลเซียมและโปรตีนในกระดูกลดลง จนกระทั่งกระดูกมีความหนาแน่นน้อยผิดปกติ เรียกว่า ภาวะกระดูกพรุน

ภาวะกระดูกพรุน ทำให้กระดูกบางและเปราะ หญิงวัยหมดระดูซึ่งมีอายุเฉลี่ย 50 ปีที่มีภาวะกระดูกพรุน มักมีปัญหาเรื่องกระดูกแตกหักง่าย ทั้งจากอุบัติเหตุที่ไม่รุนแรงหรือหกล้มเพียงเล็กน้อยภายในบ้าน ตำแหน่งของกระดูกแตกหักมักพบบ่อยที่บริเวณข้อตะโพก ข้อมือ และกระดูกสันหลังตามลำดับ ส่วนผู้ที่ไม่มีภาวะกระดูกพรุนจะไม่ค่อยพบปัญหานี้ ผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนจะมีปัญหาปวดหลัง กระดูกสันหลังยุบตัวลง หลังค่อม ตัวเตี้ยลง กระดูกแขนขาเปราะและหัก ได้แก่ กระดูกข้อมือ กระดูกสะโพก กระดูกสันหลัง ทำให้เกิดการพิการเดินไม่ได้ อาจมีอาการแทรกซ้อนจากกระดูกหัก เช่น ปอดบวม แผลกดทับ ติดเชื้อ แขนขาใช้งานไม่ได้ ทำให้ผู้สูงอายุเสียชีวิตได้โดยง่าย

“ พระอภัยมณี” เป็นวรรณคดีชิ้นเอกของสุนทรภู่ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายในสังคมไทย โดยวรรณคดีเรื่องนี้ไม่เพียงสร้างความประทับใจในฐานะวรรณกรรมบันเทิงสำหรับนักอ่านทั่วไปเท่านั้น แต่ยังเป็นวรรณคดีที่ได้รับความสนใจจากนักวิชาการในสาขาต่างๆ เป็นอันมาก ไม่ว่าจะเป็นในด้านภาษาศาสตร์ วรรณกรรม ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ซึ่งประเด็นศึกษาสำคัญมักเกี่ยวข้องกับ การสืบค้นถึงแหล่งข้อมูลที่สุนทรภู่นำมาใช้ในการประพันธ์งานชิ้นนี้

โดยข้อสันนิษฐานส่วนใหญ่เสนอว่า สุนทรภู่สร้างสรรค์วรรณคดีเรื่อง “ พระอภัยมณี” ขึ้นจากจินตนาการและประสบการณ์ในการเดินทางไปในสถานที่ต่างๆ เป็นสำคัญ แต่จากงานศึกษาของ ศาสตราจารย์ ดร.ทศพร วงศ์รัตน์ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อดีตนักเรียนทุนมูลนิธิอานันทมหิดล แผนกวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2520 กลับเสนอความคิดเห็นที่ต่างออกไป

โดยชี้ให้เห็นว่าสุนทรภู่น่าจะใช้ “ สมุดภาพไตรภูมิ” ซึ่งเป็นภาพจิตรกรรมที่ว่าด้วยเรื่องราวทางจักรวาลวิทยาในพุทธศาสนา มาเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในการแต่งวรรณคดีเรื่อง “ พระอภัยมณี” ข้อมูลในงานศึกษาของอาจารย์ทศพรได้เทียบเคียงให้เห็นความสอดคล้องของวรรณกรรมทั้งสองอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น การบรรยายฉากของสถานที่ต่างๆ โดยเฉพาะการเดินทางในทะเล, แบบแผนธรรมเนียมปฏิบัติของผู้คนต่างชนชาติ, ชื่อเมืองและชื่อบุคคลสำคัญในเรื่อง รวมถึง ตัวละครต่างๆ

ทั้งที่เป็นมนุษย์และสัตว์ ซึ่งล้วนแสดงให้เห็นว่าสุนทรภู่ได้รับอิทธิพลมาจากสมุดภาพไตรภูมิทั้งสิ้น ข้อค้นพบเหล่านี้ไม่เพียงเปิดมิติในการศึกษางานวรรณคดีเรื่อง “ พระอภัยมณี” ให้กว้างขวางออกไป แต่ยังสะท้อนให้เห็นความสำคัญในการบูรณาการความรู้จากสาขาวิชาต่างๆ มาใช้ในการวิเคราะห์วรรณกรรมด้วย

“ แฉร.ร.กรุงอีกที่ดับเซ่น"โรคมือ เท้า ปาก" “ โรคมือ เท้า ปาก ระบาด คร่าชีวิตเด็ก น.ร.กรุงเทพคริสเตียน ” “ สาธารณะสุข เตือน ให้โรงเรียนทั่วปท. ตรวจเข้ม พบมีตุ่มน้ำใส รีบพบหมอ ” “ มือเท้าปาก โผล่อีก ปิดอนุบาลย่านนนท์ ตรวจพบ 8 นักเรียนป่วย ”

ท่ามกลางข่าวการระบาดของโรคมือเท้าปาก คงทำให้พ่อ แม่ ผู้ปกครองกลายๆคนเกิดความเป็นห่วงและกังวลใจ ต่อความปลอดภัยของลูกหลาน ด้วยว่าข้อมูลที่ออกจาสื่อบางครั้ง ไม่ให้ข้อมูลที่เพียงพอ จึงทำให้เกิดภาวะของความตระหนกตกใจ

โรคมือเท้าปากนี้ เกิดจากเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งในกลุ่ม แอนเทอโรไวรัส (Enterovirus ) ซึ่งเป็นบ่อเกิดของโรคติดเชื้อหลายชนิด เช่น ตาแดง โปลิโอ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ รวมถึงโรค มือเท้าปากด้วย ซึ่งไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคนี้มีประมาณ 10 ตัว อย่าง Coxsackie virus A16 , A5 , A9 , A10 ,Coxsackie virus B2 , B5 , Echo virus และ Enterovirus 71 ซึ่งไวรัสแต่ละตัว ก่อให้เกิดความรุนแรงของโรคแตกต่างกัน และสังเกตุได้ว่ากลุ่มที่เสี่ยงต่อโรคนี้ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นเด็กอายุตั้งแต่ 6 เดือนถึง 6 ปี เนื่องจากว่าในเด็กเล็กๆไม่มีภูมิคุ้มกันต่อโรคนี้

โดยทั่วไป เด็กที่ติดเชื้อ จะมีอาการไม่รุนแรง หลังจากได้รับเชื้อไป 3-7 วัน จะมีไข้ต่ำๆ หลังจากนั้นจะมีตุ่มขึ้นในปาก ทำให้เด็กเจ็บภายในปาก เบื่ออาหาร รับประทานอาหารไม่ได้ งอแง น้ำลายยืด และจะพบตุ่มน้ำใส ที่บริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า ในบางรายอาจจะเกิดตุ้มน้ำที่ก้นด้วย ไข้จะลดลงภายใน 3-4 วัน แต่ตุ่มน้ำและแผลจะยังอยู่ประมาณ 1-2 สัปดาห์ ซึ่งเป็นช่วงที่ต้องระวัง เพราะเป็นช่วงทีเชื้อเกิดการแพร่ระบาดได้ดีที่สุดเนื่องจากยังมีเชื้ออยู่ในน้ำลาย เสมหะ แผลจากตุ่มน้ำ และอุจจาระ ดังนั้น การระวังรักษาความสะอาดถือเป็นสิ่งสำคัยในการป้องกันการะบาดของโรค

สำหรับผู้ป่วยเด็กบางราย ที่มีการแพร่กระจายของเชื้อ เข้าสู่ก้านสมอง จำเป็นต้องทราบอาการตั้งแต่ต้น เพื่อที่จะส่งผู้ป่วยให้อยู่ในมือแพทย์โดยเร็วที่สุด เพราะหากว่าเชื้อเช้าทำลายแกนสมองซึ่งเป็นแกนกลางในการสั่งงานของร่างการในระบบสำคัญ อย่างการหายใจ และการเต้นของหัวใจ แล้วร่างการก็จะหยุดทำงาน ส่งผลให้เสียชีวิต จากการเพาะเชื้อจากเด็กที่เสียชีวิตพบว่าส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อเอนเทอร์โรไวรัส 71 ซึ่งพบมากในการระบาดแถบเอเชียแปซิฟิค และการระบาดในประเทศไทย แต่ทว่า เมื่อเทียบจำนวนการระบาด และจำนวนผู้เสียชีวิต ประเทศไทยกับประเทศใกล้เคียง เรียกได้ว่าการระบาดในประเทศไทยยังไม่นับว่ารุนแรง เพื่อป้องกันการระบาดของโรคดังกล่าว ทำได้โดยให้ข้อมูลเบื้อต้นกับคนทั่วไปว่าโรคนี้เกิดจากอะไรแล้วมีการป้องกันได้อย่างไร และฝึกให้มีการดูแลอนามัยส่วนบุคคลทั้งในบ้านและที่โรงเรียน รวมถึงสถานรับเลี้ยงเด็ก เพราะเป็นที่ๆ เด็กมาร่วมกันอยู่มาก หากไม่มีการดูและความสะอาดอย่างทั่วถึง จะทำให้เกิดการแพร่ระบาดอย่างรุนแรงได้