|
นั่นแหละค่ะ ที่มาของการทำงานของเราครั้งนี้ ว่าสารคดีเรื่องแผ่นดินสุวรรณภูมิ เรื่องของเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ เกี่ยวข้องอะไรกับประเทศจีน
ที่มณฑลกวางสี เพราะยังมีประเพณีตีมโหระทึกกันอยู่ ที่สำคัญที่สุด คือพิธีบูชากบ ซึ่งจัดกันในช่วงหลังเทศกาลตรุษจีน แต่ละหมู่บ้านจัดงานไม่ตรงกัน แล้วแต่ความพร้อม และเปิดโอกาสให้เพื่อนบ้านมาร่วมงานได้
เสียงมโหระทึกที่ว่าเป็นสัญลักษณ์ของอำนาจของคนสมัยก่อนนั่น มันมีอำนาจได้เพราะอะไรกัน การทำงานของเราครั้งนี้ ได้รับความช่วยเหลือเป็นอย่างดี จากผศ.พรพรรณ จันทโรนานนท์ แห่งมหาวิทยาลัยรามคำแหง ช่วยติดต่อประสานงานกับสถาบันชนชาติส่วนน้อยแห่งมณฑลกวางสี จัดแจงให้พวกเราเดินทางไปถ่ายทำประเพณีบูชากบกันที่ หมู่บ้านชนบทชื่อหลานหยาง ในเขตอำเภอตงหลาน ต้องนั่งรถเดินทางกันต่อจากเมืองหนานหนิงซึ่งเป็นเมืองหลวงของมณฑลกวางสี ไปอีก 1 วันเต็มๆ
นักวิชาการจากจีนเล่าให้ฟังระหว่างเดินทางว่า ประเพณีบูชากบที่หมู่บ้านหลานหยางจัดเพียง
วันเดียว ถ้าเป็นเมื่อก่อนจัดกัน 3 วัน 3 คืนเป็นอย่างน้อย คงเป็นเพราะสังคมเปลี่ยน วิถีชีวิตเปลี่ยนไป พิธีก็เลยดูกระชับๆสักหน่อย นี่ยังดี เพราะบางหมู่บ้านเลิกจัดงานนี้ไปหลายปีแล้ว เพราะขายมโหระทึกไปหมดแล้ว
ยังไม่ทันถึงหมู่บ้าน.....เสียงมโหระทึกดังมาแต่ไกล
พิธีกรรมทุกช่วง นับตั้งแต่ออกหากบ(จริงๆ เมื่อได้ดูหน้าดูตากันชัดๆ มันเป็นเขียดตัวโตๆ ที่บ้านเราเรียกว่า เขียดโม้ ไม่ใช่กบแบบที่เคยเห็น) จนถึงนำกบที่จับได้ไปฝังไว้ที่สุสานฝังกบประจำหมู่บ้าน ชาวบ้านจะต้องประโคมมโหระทึกกันสนั่นหวั่นไหว ถามไถ่ได้ความว่า เพื่อจะบอกกล่าวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ให้รับรู้ถึงการจัดงานในครั้งนี้ และจะได้ดลบันดาลให้ข้าวปลาอาหารบริบูรณ์ ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล เราจึงเข้าใจกันว่า ถึงบางอ้อว่า นี่แหละความสำคัญของมโหระทึก เป็นเครื่องมือสื่อสารระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้า มิน่าเล่า ถ้าหมู่บ้านใดไม่มีมโหระทึก ก็หมายความว่าไม่มีโอกาสสื่อสารกับสิ่งเหนือธรรมชาติ และในทางกลับกัน หมู่บ้านใดครอบครองมโหระทึกอยู่มากๆ ก็ยิ่งเป็นเรื่องดี อ้อ เล่ามาเสียตั้งนาน ลืมบอกไปว่า หมู่บ้านหลานหยางมีมโหระทึกอยู่ 10 ใบ เป็นของเก่าอายุก็ประมาณ 300 ปี
บ่ายแก่ๆของวันเดียวกัน ก่อนที่จะฝังกบที่จับได้ใหม่ของปีนี้ (ซึ่งคาดว่า คงสะบักสะบอมมาทั้งวันจนเสียชีวิตเป็นแน่แท้) ชาวบ้านต้องเอาซากกบของปีที่แล้วมาดูกันเสียก่อน เพื่อเสี่ยงทาย ถ้ากระดูกกบเป็นสีขาว แปลว่าจะปลูกฝ้ายดี ถ้าเป็นสีเหลือง ข้าวจะอุดมสมบูรณ์ แต่ถ้าสีดำ เป็นลางร้าย ว่าน้ำจะท่วม
ไม่รู้ว่า โชคดี หรือร้าย ไม่เหลือซากกบ จากเมื่อ ปีที่แล้ว สรุปว่าไม่มีคำทำนายของหมู่บ้านหลาน
หยางในปีนี้ แต่ถึงจะไม่มีข้อสรุปเรื่องคำทำนาย พวกเราก็มีข้อสรุปให้กับตัวเองว่า วัฒนธรรมมโหระทึก ที่ว่าเก่าแก่ หลายพันปี ยังมีชีวิตอยู่ที่มณฑลกวางสี
เราพบหลักฐานอีกหลายอย่างที่เป็นประจักษ์พยานถึงความสำคัญของวัฒนธรรมสำริด ในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ในสารคดีชุด แผ่นดินสุวรรณภูมิ เรื่องจริงหรือตำนาน เร็วๆนี้ |